Đây là 10 quy định nền tảng nhất — mỗi mục dưới đây đều ghi kèm Điều/khoản của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 36/2024/QH15 và mức phạt tương ứng trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Danh sách 10 quy định
- Đội mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn, cài quai đúng quy cách — cho cả người lái và người được chở (Luật 36/2024/QH15, Điều 33 khoản 2). Không đội hoặc chở người không đội: phạt 400.000–600.000 đồng (Nghị định 168/2024, Điều 7 khoản 2 điểm h và điểm i) và không bị trừ điểm giấy phép lái xe.
- Có giấy phép lái xe phù hợp loại xe và mang theo khi tham gia giao thông: hạng A1 cho mô tô hai bánh dung tích đến 125 cm³ hoặc công suất động cơ điện đến 11 kW, hạng A cho xe trên mức đó (Điều 57 khoản 1 điểm a, b). Riêng xe gắn máy (vận tốc thiết kế không quá 50 km/h, dung tích đến 50 cm³ hoặc điện đến 4 kW) không cần giấy phép lái xe, chỉ cần đủ 16 tuổi và đủ sức khỏe (Điều 56 khoản 4, Điều 59 khoản 1 điểm a). Giấy tờ phải mang theo: chứng nhận đăng ký xe, giấy phép lái xe, chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (Điều 56 khoản 1); giấy tờ đã tích hợp vào tài khoản định danh điện tử thì xuất trình qua tài khoản đó (Điều 56 khoản 3). Không có giấy phép lái xe: 2–4 triệu đồng với xe đến 125 cm³, 6–8 triệu đồng với xe trên 125 cm³ (Nghị định 168/2024, Điều 18 khoản 5 điểm a và khoản 7 điểm b).
- Nồng độ cồn phải bằng 0: Điều 9 khoản 2 Luật 36/2024/QH15 nghiêm cấm “điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn” — không có ngưỡng miễn trừ. Mức phạt với xe máy tăng theo ba mức: 2–3 triệu đồng (Điều 7 khoản 6 điểm a, trừ 4 điểm), 6–8 triệu đồng (khoản 8 điểm b, trừ 10 điểm), và mức cao nhất 8–10 triệu đồng kèm tước quyền sử dụng giấy phép lái xe 22–24 tháng (khoản 9 điểm d và khoản 12 điểm c) — mức 3 không còn là chuyện tiền nữa.
- Xe đủ thiết bị và còn tác dụng: còi, đèn soi biển số, đèn báo hãm, gương chiếu hậu bên trái người điều khiển, đèn tín hiệu, đèn chiếu sáng gần/xa, hệ thống hãm — thiếu hoặc không có tác dụng bị phạt 400.000–600.000 đồng (Nghị định 168/2024, Điều 14 khoản 1).
- Đi bên phải theo chiều đi, đúng phần đường, làn đường — vi phạm bị phạt 600.000–800.000 đồng (Điều 7 khoản 3 điểm d). Lỗi này với xe máy không nằm trong danh sách trừ điểm ở khoản 13 Điều 7, khác hẳn ô tô (Điều 6 khoản 5 điểm b bị trừ 2 điểm) — đừng suy diễn chéo giữa hai loại xe.
- Chấp hành đèn tín hiệu và biển báo: không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu (vượt đèn đỏ) phạt 4–6 triệu đồng, trừ 4 điểm (Điều 7 khoản 7 điểm c); đi ngược chiều của đường một chiều hoặc đường có biển “Cấm đi ngược chiều”, đi trên vỉa hè phạt 4–6 triệu đồng, trừ 2 điểm (khoản 7 điểm a).
- Không dùng ô (dù), thiết bị âm thanh, không dùng tay cầm và sử dụng điện thoại khi đang điều khiển xe (Luật 36/2024/QH15, Điều 33 khoản 3 điểm c) — phạt 800.000–1.000.000 đồng, trừ 4 điểm (Nghị định 168/2024, Điều 7 khoản 4 điểm đ).
- Chỉ được chở một người; chỉ bốn trường hợp sau được chở tối đa hai người: chở người bệnh đi cấp cứu; áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật; trẻ em dưới 12 tuổi; người già yếu hoặc người khuyết tật (Luật 36/2024/QH15, Điều 33 khoản 1). Chở theo 02 người trên xe ngoài các trường hợp đó phạt 400.000–600.000 đồng (Nghị định 168/2024, Điều 7 khoản 2 điểm g).
- Có chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự còn hiệu lực (Luật 36/2024/QH15, Điều 56 khoản 1 điểm d). Xe máy không có bảo hiểm còn hiệu lực phạt 200.000–300.000 đồng (Nghị định 168/2024, Điều 18 khoản 2 điểm b).
- Chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông. Điều 11 khoản 2 Luật 36/2024/QH15 xếp thứ tự ưu tiên từ trên xuống: hiệu lệnh của người điều khiển giao thông → tín hiệu đèn giao thông → biển báo hiệu → vạch kẻ đường và dấu hiệu khác trên mặt đường → cọc tiêu, tường bảo vệ, rào chắn… → thiết bị âm thanh báo hiệu. Không chấp hành hiệu lệnh, hướng dẫn của người điều khiển giao thông phạt 4–6 triệu đồng, trừ 4 điểm (Nghị định 168/2024, Điều 7 khoản 7 điểm d).
Vi phạm nhiều lỗi cùng lúc: tiền cộng dồn, điểm thì không
Nhiều lỗi trên có thể xảy ra đồng thời (vừa không đội mũ bảo hiểm vừa dùng điện thoại). Khi đó chỉ ra 01 quyết định xử phạt nhưng quyết định mức phạt tiền cho từng hành vi — Điều 67 khoản 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính; tiền phạt cộng lại.
Riêng điểm giấy phép lái xe thì không cộng: bị xử phạt cùng một lần từ 02 hành vi trở lên có quy định trừ điểm thì chỉ trừ theo hành vi bị trừ nhiều điểm nhất — Nghị định 168/2024, Điều 50 khoản 1 điểm b. Nếu giấy phép lái xe đang trong thời hạn bị tước quyền sử dụng thì không trừ điểm (Điều 50 khoản 1 điểm đ).
Liên quan
Xem chi tiết mức phạt từng lỗi cụ thể tại Tra cứu mức phạt giao thông 2026 theo lỗi: bảng tổng hợp.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy có bắt buộc bảo hiểm TNDS không?
Có. Điều 56 khoản 1 điểm d Luật
36/2024/QH15 buộc người lái xe mang theo chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới;
xe máy không có bảo hiểm còn hiệu lực bị phạt 200.000–300.000 đồng (Nghị định 168/2024, Điều 18 khoản 2
điểm b).
Đi xe gắn máy có cần bằng lái không?
Không. Điều 56 khoản 4 Luật 36/2024/QH15 chỉ yêu
cầu người lái xe gắn máy hiểu biết quy tắc giao thông, có kỹ năng điều khiển và đủ 16 tuổi, đủ sức khỏe
(Điều 59 khoản 1 điểm a). Mô tô hai bánh thì bắt buộc có giấy phép lái xe hạng A1 hoặc hạng A theo Điều 57
khoản 1.
Xe máy thiếu gương phải có thiết bị gì bắt buộc?
Chỉ bắt buộc gương chiếu hậu
bên trái người điều khiển; thiếu hoặc gương không có tác dụng bị phạt 400.000–600.000 đồng
(Nghị định 168/2024, Điều 14 khoản 1 điểm a).
Xe máy được chở mấy người?
Chỉ một người. Bốn trường hợp được chở tối đa hai người:
chở người bệnh đi cấp cứu, áp giải người vi phạm pháp luật, trẻ em dưới 12 tuổi, người già yếu hoặc người
khuyết tật (Luật 36/2024/QH15, Điều 33 khoản 1).
Vi phạm nhiều lỗi cùng lúc có bị phạt cộng dồn không?
Tiền phạt thì có — một quyết
định xử phạt ghi mức phạt cho từng hành vi (Điều 67 khoản 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính). Nhưng điểm giấy
phép lái xe chỉ trừ theo hành vi bị trừ nhiều điểm nhất (Nghị định 168/2024, Điều 50 khoản 1 điểm b).
Nguồn pháp lý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 36/2024/QH15 — Điều 9 khoản 2, Điều 11 khoản 2, Điều 33 khoản 1, 2, 3, Điều 56 khoản 1, 3, 4, Điều 57 khoản 1, Điều 59 khoản 1 (đối chiếu Văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH, đã gồm Luật 118/2025/QH15 hiệu lực 01/7/2026).
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP — Điều 7 khoản 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 13; Điều 14 khoản 1; Điều 18 khoản 2, 5, 7; Điều 50 khoản 1; hiệu lực 01/01/2025.
- Luật Xử lý vi phạm hành chính (Văn bản hợp nhất 90/VBHN-VPQH) — Điều 67 khoản 1.
Cập nhật 06/10/2026 — đã đối chiếu bản gốc Nghị định 168/2024/NĐ-CP và các văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH, 90/VBHN-VPQH.